Descrizione
Bazylika San Nazaro in Brolo powstała w latach 382-386 (rok konsekracji) na polecenie biskupa Ambrożego na terenie istniejącej wcześniej nekropolii. Narodziny bazyliki wiąże się z kultem Świętych i Męczenników, promowane przez patrona Mediolanu, tak tak, że jej konsekracja odbyła się z relikwiami świętych apostołów, z których otrzymuje swój pierwszy miareczkowania i z których zachowały się, najwyraźniej, skrawki tkaniny, zetknął się z ciał Świętych pochowanych w Rzymie.
Kościół, który powstał w drodze do Rzymu, ujawnia pragnienie biskupa, aby zaznaczyć ten obszar, położony poza murami, ale w drodze do stolicy, z oczywistym chrześcijańskim symbolem. Dziewięć lat po konsekracji Ambroży dokonuje pewnych zmian, aby umieścić relikwie św. Nazara, których znalezisko datuje się na rok 395 w pobliżu nekropolii portu Romana. Wczesnochrześcijański budynek jest nadal rozpoznawalny na planie obecnego kościoła, który pochodzi z XI wieku.
Po zmianach wprowadzonych na przestrzeni wieków w budynku wnętrze charakteryzuje się dziś kontrastem między Białym nowym tynkiem, czerwonawymi liniami żeber z terakoty i szarym kamieniem niektórych znalezisk z wczesnego chrześcijańskiego muru, które zostały pozostawione na widoku. W budynku, który po przedłużeniu ramienia do wejścia ma obecnie charakterystyczny Plan krzyża łacińskiego, wyróżnia się elementy romańskie.
Ze względu na swoje starożytne pochodzenie stanowi jedno z głównych świadectw wczesnej sztuki chrześcijańskiej obecnej w mieście.
W 1512 r.rozpoczęto prace nad kaplicą Trivulzio, jedyną udokumentowaną pracą architektoniczną Bramantino w Mediolanie. Stworzony jako rodzinne Mauzoleum Gian Giacomo Trivulzio, Marszałka francuskiego króla Ludwika XII, opiera się na wczesnochrześcijańskiej fasadzie jako rodzaj holu wejściowego do kościoła.
Z lewego transeptu można dostać się do kaplicy św. Katarzyny. Nadana Antonio z Lonate (około 1540), zawiera Drewniany posąg żałobnej Dziewicy XVII wieku i "historie z życia Świętej Katarzyny" freski w 1546 roku przez Bernardino Lane z Pomocą Gaudenzio Ferrari i Jana Chrzciciela w Cervo. Lewy transept zachowuje "Jezusa w męce", tablicę Bernardino Luiniego górującą nad małym przybytkiem renesansowym. W nawie centralnej na prawej ścianie znajduje się Zwiastowanie Daniele Crespi, na lewej przedstawienie w świątyni Camillo Procaccino. W zakrystii znajdują się dzieła Giovanniego da Monte Cremasco. W niewielkim Muzeum lapidarium, znajdującym się w Romańskiej zakrystii po lewej stronie ołtarza, znajdują się m.in. fragmenty wczesnochrześcijańskich epigrafów, złoty pierścionek z szafirem i mały Ukrzyżowany Chrystus z epoki wczesnośredniowiecznej.
Schodząc po prawej stronie ołtarza, wchodzisz do małego obszaru archeologicznego. Zachowały się tu rzymskie amfory, cegła i dachówka z odciskami łap zwierząt, prawdopodobnie przypadkowo przeszły na materiał umieszczony do wyschnięcia przed wypalaniem. W zewnętrznym obszarze archeologicznym znajdują się dowody (sarkofagi i kamienne skrzynie) cmentarza, który stopniowo rozwijał się wokół bazyliki, oprócz pozostałości oryginalnego muru z epoki Ambrozjańskiej i czterech starożytnych granitowych kolumn. Według legendy Święty Nazaro, prześladowany przez cesarza Nerona, został ścięty wraz z młodym Celsusem w Mediolanie, przy porcie Romana, w miejscu zwanym "trzema ścianami". Ze strachu przed cesarzem chrześcijanie natychmiast ukradli ciała, aby pochować je w tajnym miejscu, które wieki później Pan objawił Ambrożemu. Ciało Kelso został pozostawiony w miejscu, gdzie jest hartowanie, gdzie znajduje się Bazylika poświęcona mu (Corso Italia), w którym przechowywane są relikwie, natomiast Nazar został przewieziony do bazyliki Świętych Apostołów. W cudowny sposób, jak głosi Złota legenda Jacopo da Varagina (XIII wiek),"ciało Świętego wciąż miało świeżą krew, jakby właśnie zostało pochowane, nienaruszone i niezniszczone, otoczone pachnącym zapachem, wciąż z brodą i włosami". W rodzinnej kaplicy Trivulzio Giangiacomo Trivulzio jest pochowany między dwiema żonami. Na nagrobku znajduje się napis po łacinie, który niektórzy historycy tłumaczą na język mediolański: "l' è staa Mai cont I man in man "(nigdy nie był uśpiony).Święty Ambroży poświęcił Kościół świętym apostołom Piotrowi i Pawłowi, których niektóre relikwie są przechowywane w srebrnej gablocie, która znajdowała się pod ołtarzem.