Biblioteka Obywatelska Gambalunga w Rimini została otwarta w 1619 roku, na podstawie zapisu Alessandro Gambalunga w palazzo o tej samej nazwie, gdzie nadal się znajduje, w centrum Rimini. Pałac został zbudowany na początku XVII wieku przez Alessandro Gambalunga. Jej pierwotne jądro stanowi biblioteka Gambalunga, przekazana przez niego w 1617 r. gminie Rimini do użytku publicznego w drodze zapisu w testamencie. Początkowo mieściła się w pomieszczeniach na parterze, gdzie obecnie stoi Miejska Biblioteka Filmowa, na początku lat 70-tych została przeniesiona na pierwsze piętro, niegdyś miejsce zamieszkania fundatora i jego spadkobierców.
W 1610 roku położył kamień węgielny pod pałac rodzinny, który został ukończony w 1614 roku i kosztował go siedemdziesiąt tysięcy scudi, natomiast biblioteka, która pod względem wielkości i wartości nie ma porównywalnego lokalnego precedensu, nie tylko służyła interesom człowieka kulturalnego i intelektualnie ciekawego, ale także wydawała się przeznaczona do użytku zbiorowego: Teksty prawnicze - dyscyplinarna, jeśli nie zawodowa, specjalizacja Gambalunga - były w rzeczywistości flankowane przez greckich i łacińskich klasyków (ze szczególnym upodobaniem do Cycerona), dobrych autorów włoskich od Dantego do Tasso, starożytnych i nowożytnych historyków, relacje podróżników, traktaty z zakresu gramatyki, poetyki i retoryki, podręczniki z zakresu teologii i pobożności oraz pisma naukowe, zwłaszcza z zakresu medycyny i astronomii. Alessandro Gambalunga zmarł 12 sierpnia 1619 r. Ostatnią myślą i największą troską Alessandra Gambalungi była biblioteka, z której losem wiązał zapewne utrwalenie "nazwiska, czyli rodu", który wznosząc się pionowo w ciągu kilku pokoleń, ryzykował równie szybkie wymarcie z braku bezpośrednich spadkobierców. Na mocy testamentu, w drugiej połowie XIX wieku, gmina Rimini odziedziczyła również wspaniały pałac Gambalunga. W 1620 r. w inwentarzu biblioteki odnotowano 1438 woluminów i około 2000 dzieł, a rękopis "Metamorfoz" Owidiusza
Dziś bogate dziedzictwo bibliograficzne, ikonograficzne i dokumentacyjne biblioteki składa się z 293879 książek, w tym 60 tys. starożytnych, 384 inkunabułów, 5 tys. książek z XVI w., 16 605 książek i audiowizualnych z Filmoteki, 7144 rycin i rysunków, ponad miliona obrazów fotograficznych na różnych nośnikach, a także różnych zbiorów i funduszy dokumentacyjnych, stanowiąc tym samym najważniejsze repozytorium dziedzictwa kulturowego gminy. Archiwum fotograficzne, założone w 1974 roku jako specjalny dział Biblioteki, oferuje publiczne i prywatne wspomnienia miasta w formie dokumentów ikonograficznych do konsultacji społecznej. Antyczne zbiory drukowane znajdują się głównie w czterech salach antykwarycznych, z których trzy pierwsze zostały urządzone w pierwszej połowie XVII wieku przez bibliotekarza Morettiego z surowymi półkami z orzecha włoskiego, czwarta w połowie XVIII wieku z półkami w eleganckim stylu weneckim zaprojektowanymi przez malarza Giovana Battistę Costę. Można tu podziwiać charakterystyczne dla Gambalungi oprawy, przyjęte przez samego Gambalungę i przejęte w jego aranżacji przez kolejnych bibliotekarzy do około połowy XVIII wieku. W białym pergaminie lub barwionym na zielono, w brązowej skórze cielęcej lub czerwonym maroku, ozdobione są złotymi i tłoczonymi na ślepo filetami, a w centrum tabliczek widnieje herb (naga noga przecięta ukośną wstęgą, na której błyszczą kometa i półksiężyc) oraz nazwisko fundatora. Biblioteca Civica Gambalunga, znalazła się wśród najpiękniejszych bibliotek świata, w tomie wydawnictwa Taschen, z fotografiami Massimo Listri: The world's best beautiful libraries, 2018.
W 2019 roku, z okazji 400-lecia założenia biblioteki, dodano do niej darowiznę semiologa Paolo Fabbri kolekcji starożytnych ksiąg, które należały do jego matki Tiny Mirti, co jest gestem zgodnym z tradycją instytucji założonej w 1619 roku. Jest tu około pięćdziesięciu tekstów, w tym dzieła filozoficzne, jak Poszukiwanie prawdy Malebranche'a, klasyczne teksty Cycerona, Seneki, Tacyta, Teofrasta, teksty wierszem, w tym piękny Orlando Furioso, oraz religijne (św. Augustyn, podręczniki dewocyjne). Ale także XVIII-wieczne traktaty o kanalizowaniu rzek czy budowie instrumentów matematycznych, a nawet Essai sur l'histoire naturelle due Polype insecte: niewielka książka opatrzona naukowymi rysunkami, przykład naukowej dokładności XVIII wieku, wieku oświecenia.