Campomaggiore: Miasto utopii

U podnóża Dolomitów Lukanii leży najmniejsza gmina w Basilicata, od 1885 roku tak opuszczona, że stała się miastem-widmem. W Campomaggiore "Vecchio", począwszy od 1741 roku, przeprowadzono eksperyment społeczny, który doprowadził do budowy i konsolidacji wspólnoty, opartej na zasadach socjalizmu utopijnego, propagowanego przez francuskiego filozofa Charlesa Fouriera i Anglika Roberta Owena. Hrabiowie Rendina, panowie pochodzący z Kampanii, którzy w 1673 r. kupili prawie niezamieszkałe lenno Campomaggiore, aby je zasiedlić, wydali w 1741 r. rodzaj "publicznej proklamacji", w której obiecali każdemu, kto przybędzie do Campomaggiore, bezpłatną koncesję na dwa tomy ziemi i możliwość cięcia drewna w lasach, które posiadali, w celu wykonania belek do budowy nowych domów. W zamian proszą o płatną siłę roboczą do uprawy ziemi. Ten "pakt społeczny", wraz z inną serią koncesji, sprawił, że do miasteczka przybyło wielu ludzi "w poszukiwaniu szczęścia i postępu", zwłaszcza z Apulii, z okolic Bitonto i z Kampanii. Powstała mała gmina, w której wprowadzono nowe uprawy, w szczególności drzewa oliwnego, rozwinięto wspólną zootechnikę, wprowadzono awangardowe jak na tamte czasy usługi (publiczna umywalnia, jeden z pierwszych cmentarzy komunalnych w regionie, młyn, itd.)Ta mieszanka ludów została również zorganizowana w oryginalny sposób pod względem urbanistycznym. Teodoro Rendina, jeden z głównych członków rodziny, zlecił architektowi Giovanniemu Pattturelli, uczniowi Luigiego Vanvitelli, zaprojektowanie planu urbanistycznego powstającego miasta. W rezultacie powstała "szachownica", czyli tkanka miejska, w której panuje porządek i równość, z ulicami przecinającymi się ortogonalnie i gdzie wszystkie domy są tej samej wielkości. W centrum króluje duży plac z pałacem baronowym i kościołem, umieszczonymi naprzeciwko siebie. Z 80 mieszkańców w 1741 roku, Campomaggiore wzrosło do 1525 w roku osunięcia się ziemi. Dwudziestokrotny wzrost w ciągu około 140 lat historii.Najwyraźniej wiele osób postrzegało to miejsce jako obszar możliwości, żyzną przestrzeń pełną możliwości, niemal "nową granicę".Intuicja panów feudalnych z Rendiny, którzy przyznawali chłopom kawałek ziemi, który mogli uprawiać i na którym mogli budować domy, w zamian za ich pracę fizyczną na polach, była pomysłowym "środkiem" mającym na celu uwolnienie energii, włączenie chłopów do projektu zbiorowego rozwoju, zabiegając o ich protagonizm. Jest to preludium do powszechnej afirmacji własności prywatnej. Jest to być może pierwszy zalążek narodzin burżuazji na miejscu, jest to z pewnością bodziec do afirmacji "self-made man".W ostatnich latach sprawiło to, że Campomaggiore nazywane jest "miastem utopii społecznej".Legenda głosi, że w 1885 r. dwóch chłopów ujrzało Najświętszą Dziewicę, patronkę wioski, która wezwała ich do opuszczenia miasta, ponieważ wkrótce potem miało się w nim wydarzyć coś złego.W rzeczywistości, zaraz po ewakuacji wioski, zaczęła się ona rozpadać z powodu osunięcia się ziemi, co sprawiło, że plany i marzenia rodziny Rendina poszły z dymem.