W północno-wschodnim regionie karaibskiego wybrzeża Kolumbii rozległe pustynne równiny półwyspu Guajira rozciągają się w kierunku Wenezueli. Tutaj, na północnym krańcu Ameryki Południowej, suchy krajobraz nie ma wytchnienia od błyszczących turkusowych wód Morza Karaibskiego. W tej zapierającej dech w piersiach i nietkniętej scenerii rdzenne plemię Wayúu od wieków dzielnie broni swoich tradycji i dziedzictwa kulturowego, stawiając czoła wyzwaniom kolonializmu w przeszłości i ingerencji współczesnej globalizacji w teraźniejszości.Mieszkańcy Wayúu polegają na lokalnych gałęziach przemysłu, takich jak rzemiosło, znane ze swoich skomplikowanych tkanych tekstyliów i toreb ozdobionych tradycyjnymi wzorami, a także hodowla zwierząt i rolnictwo. Suchy teren La Guajira nie sprzyja rolnictwu, ale wspięga rośnie w glebie i stała się cenionym pożywieniem. Lokalnie znany jako kapeshuna, groszek zwyczajny z La Guajira występuje w różnych odmianach, z małymi cętkowanymi strąkami w odcieniach szarości, czerwieni, niebieskawo-szarego, brązowego i białego. Sezon sadzenia rozpoczyna się tuż przed nadejściem miesięcy deszczowych, które przypadają na okres od marca do października. Mężczyźni Wayúu kopią bruzdy w ziemi, podczas gdy kobiety i dzieci podążają za nimi, ostrożnie rozrzucając garść nasion w każdej bruździe. Według wierzeń plemienia to połączenie Juyakai (męskiego ducha deszczu) i Pulowi (żeńskiego ducha suszy) powoduje wzrost tych ziaren. Podczas pomyślnych okazji i rytuałów przejścia, takich jak pierwsza miesiączka dziewczyny Wayúu, te bogate w białko fasole są przekształcane w aromatyczny i obfity gulasz znany jako poy, gotowany razem z kukurydzą i tłuszczem jagnięcym.Niedawno wyjątkowe właściwości tych ziaren przykuły uwagę znanych szefów kuchni ze świata fine dining, a nagrodzone gwiazdką Michelin lokale w Bogocie okazjonalnie umieszczają je w swoich menu. Szefowa kuchni Leo, Leonor Espinosa, zdobyła uznanie za swoją słynną truflę z fasoli kapeshuna, umiejętnie łącząc lokalnie pozyskiwany anyż i rodzimy owoc o nazwie jumbalin. Chociaż to konkretne danie może już nie być dostępne, mówi się, że przywołuje gładką konsystencję i delikatny, miodowy smak przypominający foie gras.
