Top of the World
Meer dan drie eeuwen voor de geboorte van Christus leefde er een man die Assteas heette. Hij schilderde vazen met taferelen die geïnspireerd waren op Griekse mythen, die op hun beurt weer geïnspireerd waren op menselijke gebeurtenissen.Hij was van Griekse afkomst, net als de stad waar hij woonde: Poseidonia, die later Paestum zou heten.Zijn vazen kwamen, volgens het gebruik van die tijd, soms ondergronds, in een tombe, terecht. Om degenen die niet groot waren gezelschap te houden.Vele jaren later, 1973 (na Christus), vond een boer in Sant'Agata dei Goti, ooit Saticula genoemd, een graf en een van Assteas' vazen.Van wat hij vervolgens deed, is niet alles bekend. Zeker is dat hij de gelegenheid had om de vaas van dichtbij te bewonderen, de vorm en de figuren te bekijken. Er zat een meisje op een wit geschilderde stier, tussen twee vreemde zeewezens. Boven haar was een soort engel en dan nog meer figuren en wat Grieks schrift.De vaas vertelde het verhaal van Europa, dochter van de Fenicische koning Agenor. Zeus, die verliefd op haar was geworden, veranderde zichzelf in een witte stier en stak met haar op zijn rug de zee over naar het eiland Kreta. Pothos, de soort engel, symbool van amoureus verlangen, was er om te benadrukken dat het niet om geweld maar om liefde ging.De boer, misschien omdat hij de schoonheid ervan waardeerde, misschien uit ijdelheid, liet zich naast de vaas portretteren met een polaroidfoto. Het is ook zeker dat hij de waarde ervan waardeerde, want enkele jaren later verkocht hij het aan een Zwitserse antiquair voor een miljoen lire en een big.Uit de rest van het verhaal blijkt dat de antiquair de deal maakte, die op zijn beurt de vaas verkocht aan een Amerikaans museum, voor 380.000 dollar. Geen biggetje deze keer.Maar in een verhaal zijn er altijd één of meer positieve figuren waarmee men zich gemakkelijker, of comfortabeler, kan identificeren. Een groep ambtenaren is er na zorgvuldig onderzoek, mede dankzij polaroids, in geslaagd de geschiedenis van de Assteas-vaas te reconstrueren en de teruggave ervan door het Amerikaanse museum te bewerkstelligen.De vaas werd samen met andere teruggevonden voorwerpen tentoongesteld in een tentoonstelling in de stad Rome.Gereformeerde autoriteiten, geleerden, kunstkenners en gewone bezoekers kwamen er kijken. Onnodig te zeggen dat zij onze Assteas-vaas bijzonder waardeerden.De inwoners van Sant'Agata lieten hun stem horen en eisten dat de vaas zou worden teruggegeven aan de aarde waaruit hij was weggehaald. Maar ze hadden geen museum waar de vaas geplaatst kon worden.De burgemeester van een naburige stad, die wel een museum had, meldde zich. Maar er was niets aan te doen. De vaas keerde terug naar waar hij aan het begin van het verhaal was gebleven, naar Paestum, om samen met andere vazen uit de werkplaats van Assteas in een museum te worden tentoongesteld.Op het grondgebied van Sant'agata dei Goti zijn talrijke archeologische vondsten gedaan. Er is geen openbaar museum in Sant'agata. Er is een privé-collectie, de Rainone Mustilli, die bij ministerieel besluit tot nationaal erfgoed is verklaard, maar die niet toegankelijk is voor het publiek.
