Er wordt gezegd dat je in Dolceacqua niet over Rossese of michette (de lokale, heerlijke, brioche-vormige...) kunt praten, omdat elke inwoner ervan overtuigd is dat hij meer weet dan de anderen. Geniet er dus gewoon van, in een dorpswijnkelder of komend uit een bakkerij op het Piazzetta San Sebastiano. Een aanrader is een klim naar het kasteel van Doria, langs de Romeinse brug en de carrugi. Als u van de natuur houdt en een overzicht over de Val Nervia wilt hebben, mag u het Visionarium niet missen.De populaire betekenis van de naam van het dorp, "acqua dolce" ("zoet water"), is van oude oorsprong en is afgeleid van het Latijnse "villa dulciaca", een rustiek fonds uit de Romeinse tijd verkregen uit de persoonsnaam "Dulcius" ("zoet"), later omgezet in "Dusàiga", de huidige dialectnaam, en in de vorm "Dulcisacqua", de officiële naam in de eerste documenten van de 22e-14e eeuw.Een andere interpretatie schrijft de oorsprong van het dorp toe aan de Kelten, die het "Dussaga" zouden hebben genoemd, later veranderd in Dulsàga en uiteindelijk in Dolceacqua.Aan de voet van het kasteel, in 1270 gekocht door de Genuese kapitein Oberto Doria, de overwinnaar van de Pisanen in Meloria, en uitgebreid door zijn opvolgers, ontwikkelde zich in de daaropvolgende eeuwen het dorp Terra (Téra in het plaatselijke dialect), dat de vlakke lijnen van de concentrische cirkels rond het fort volgde en verbonden werd door steile hellingen. Het water van de Nervia werd aangevoerd om de fonteinen te voeden en de moestuinen te bevloeien. In het midden van de 15e eeuw leidde de groei van de nederzetting, die van de route van de Via Castello de belangrijkste stedelijke wegas had gemaakt, tot de groei van de nieuwe wijk Borgo, aan de andere kant van de rivier de Nervia; de twee kernen werden verbonden door een elegante bultrugbrug, met een enkele boog van 33 meter overspanning. De wijk Terra, die de beschikbare ruimte voor haar uitbreiding had uitgeput, groeide in hoogte door de verhoging van de huizen, die tot zes verdiepingen bereikten; vandaag de dag bewaart zij intact haar middeleeuwse sfeer, met hoekjes van grote charme, waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan. De geschiedenis van Dolceacqua is verbonden met de wisselvalligheden van het kasteel en de heerlijkheid Doria, die onder haar vele personages Caracosa, moeder van admiraal Andrea Doria, telt; de dynastie kwam onder bescherming van Savoye en stond vanaf 1652 aan het hoofd van het markgraafschap Dolceacqua. Het kasteel onderging verschillende transformaties. De primitieve feodale structuur, aan het eind van de 13e eeuw verdedigd door de ronde toren, werd vergroot en in de 14e eeuw opgenomen in een grotere ommuring; in de Renaissance werd het castrum een grandioze versterkte herenwoning, met een imposant verdedigingsapparaat. Na talrijke belegeringen te hebben doorstaan, was het echter niet bestand tegen het Frans-Spaanse zware geschut, dat het op 27 juli 1744 gedeeltelijk verwoestte tijdens een episode van de Oostenrijkse Successieoorlog. Niet langer bewoond door de familie van de Markiezen Doria, die hun intrek namen in het 16e-eeuwse paleis naast de parochiekerk, onderging het zijn laatste verwoestingen tijdens de aardbeving van 1887.
Top of the World