Heiligdom van Onze Lieve Vrouw van de Lattani

De toeschrijving "van de Lattani" aan de Madonna en het Heiligdom als geheel is niet uniek gemotiveerd. Er zijn namelijk mensen die beweren dat moet worden verwezen naar het homoniem dat de plaats en/of de referentie van het Heilige Icoon aangeeft, maar er zijn er ook die verwijzen naar een legendarische geit genaamd "lattifera" die de oorzaak was van de bovengenoemde "wonderbaarlijke" ontdekking. Weer anderen verwijzen naar een plaats die oorspronkelijk verbonden was met de cultus van de fonteinen, en het is precies S. Maria delle Fonti waarnaar pater Francesco Gonzaga in de 16e eeuw verwees in zijn werk De Origine Seraphicae Religionis Franciscanae de Observatia (Rome 1587- 527).Paus Pius XII geeft haar in zijn Pauselijke Brief Vitae Hujus Jactati van 12 mei 1952 de meer oecumenische en majestueuze titel Regina Mundi.et Heiligdom van Maria Santissima dei Lattani ligt op een prachtige plek op de beboste hellingen van de vulkaan Roccamonfina en is het meest representatieve monument van de stad. Het religieuze complex, gesticht in 1430 door San Bernardino da Siena en San Giacomo della Marca, bestaat uit de kerk, de Hermitage van San Bernardino, de kloostergang, het klooster en de binnenplaats. Volgens de overlevering ontdekte een herdersjongen rond de jaren 1429-1430, terwijl hij over zijn kudde geiten waakte, een heilig beeld van de Madonna in een grot. Het nieuws verspreidde zich snel buiten het dorp, en begon zulke massa's pelgrims aan te trekken dat de heilige Bernardino en de heilige Jacobus halt hielden bij de berg Lattani. De twee broeders, die de situatie begrepen, werkten aan de bouw van een tempel waarin het beeld op waardige wijze kon worden geplaatst. Dankzij opvallende giften werd begonnen met de bouw van een eerste kapel, die later werd uitgebreid en omgevormd tot een romaanse kerk (1430), die op haar beurt de definitieve gotische kerk werd, voltooid tussen 1448 en 1507, en gerestaureerd tussen 1962 en 1999.Men bereikt de kerk na het beklimmen van een majestueuze trap van plaatselijke steen, die eindigt in een pronaos in gotische stijl waarboven het kastanjehouten ingangsportaal (1507) uitkomt. Het interieur bestaat uit één schip met kruisgewelven ondersteund door elegante pilaren. Een van de zijkapellen herbergt het originele beeld van de Madonna dat in de grot is gevonden. Aan de linkerkant van de kerk is de toegang tot de grot waar de ontdekking plaatsvond. Aan de rechterkant daarentegen bevindt zich de prachtige rechthoekige kloostergang omgeven door zuilen van verschillende vorm die een deel van de slaapzaal van de franciscaanse monniken ondersteunen. Zeer interessant zijn de schilderingen die de gewelven en muren sieren, uitgevoerd door pater Tommaso da Nola tussen 1630 en 1637.Op de belangrijkste binnenplaats van het religieuze complex staat de fontein van de Madonna, daterend uit de 15e eeuw en artistiek bewerkt. De populaire traditie schrijft wonderbaarlijke eigenschappen toe aan het bronwater, dat degenen die ervan drinken de geboorte van zonen garandeert. Aan de linkerkant van de binnenplaats, voor wie binnenkomt, bevindt zich de beroemde Romitorio di San Bernardino, die waarschijnlijk vóór de kapel werd gebouwd en later een ontvangstcentrum voor pelgrims werd. Het gebouw is vrijwel identiek gebleven aan zijn oorspronkelijke indeling, en valt vooral op door het prachtige raam dat bovenaan versierd is met een 'traceringroos' in basaltsteen.