Het oude theater

Het was Vincenzo Scamozzi, die terugkeerde van de bouw van het Teatro Olimpico in Vicenza, die in 1588 voor Hertog Vespasiano het project van een hof theater gebouwd tussen 1588 en 1590 ontwierp. De elegante buitenkant heeft 2 bestellingen: de onderste, met ramen, portalen en randen omgeven door ashlar rustend op een hoge sokkel, en de bovenste, gekenmerkt door dubbele Dorische pilasters, nissen en ramen bekroond met driehoekige en gebogen frontons met eivormige cups. De fanfare draagt de inscriptie in capitali ROMA QVANTA FVIT IPSA RVINA DOCET( dezelfde ruïnes leren hoe groot Rome was), een motto aanwezig in de titelpagina van 2 van de 7 boeken van architectuur geschreven door de bolognese Sebastiano Serio. De rechthoekige kamer is verdeeld in 2 vierkanten gescheiden door de korte rechthoekige van het orkest: een bezet door het podium en de andere door de halfronde cavea. Een innovatie is de ingang aan de achterkant gereserveerd voor kunstenaars (muzikanten en acteurs), die toegang geeft tot de kleedkamers. Op het verhoogde podium was er de vaste scène ontworpen door Scamozzi, vernietigd in de tweede helft van 700. Het vertegenwoordigt een stedelijk perspectief, een straat omzoomd met adellijke en burgerlijke gebouwen. Het gevoel van diepte werd geaccentueerd door de helling van het podium en het valse plafond, een tongewelf gemaakt van gevlochten rivierriet, gestuct en blauw geschilderd, gekanteld boven het podium zelf. De gebouwen in de scène werden gemaakt van hout, stucwerk en doeken geschilderd in imitatie marmer en imitatie steen. De fresco ' s aan de zijkanten van het podium maakten deel uit van de scène en integreerden het scamozziaanse perspectief. Aan de ene kant is het atelier van een cerusico-kapper herkenbaar. Van de oorspronkelijke structuur blijft de harmonieuze loggia bestaande uit een beeldhouwwerk bekroning die de belangrijkste goden van Olympus. De beelden van de goden en de elegante stucwerk lijsten werden gemaakt door de Venetiaanse beeldhouwer Bernardino Quadri naar een ontwerp van Scamozzi. De monochroom geschilderde figuren in de achterwand van de loggia verbeelden Romeinse keizers. In de nissen zijn ingevoegd 4 bustes, beeltenis van de godin Cybele en drie oude leiders. De 2 grote muurfresco ' s verbeelden oude triomfbogen, waarvan de centrale fornices stedelijke uitzichten openen. Links is het Piazza del Campidoglio geschilderd en rechts het Castel Sant ' Angelo. Het hoofdgestel dat de rechterboog overstijgt draagt de toewijding aan keizer Rudolf II van Habsburg die in 1577 Vespasianus tot hertog verhief. De fresco ' s die langs de gehele omtrek van de kamer onmiddellijk onder de dekking simuleren een loggia geanimeerd door muzikanten, komieken, dames en ridders gekleed volgens de gewoonten van de late 500. De verwijzing naar de stijl van Paolo Veronese is duidelijk, vooral naar de fresco ' s van Villa Barbaro in Maser. Het gebouw, voltooid in Februari 1590, werd ingehuldigd met carnaval vieringen. Een stabiel theatergezelschap, gesalarieerd door de hertog bleef in Sabbioneta tot de dood van Vespasiano, waarna het theater, net als de hele stad, een lange periode van verval beleefde.