Manduria

Manduria, miasto pochodzenia mesapickiego, po okresie świetności w okresie hellenistycznym, którego liczne znaleziska zostały odkryte podczas różnych archeologicznych kampanii wykopaliskowych od lat 60-tych, zostało podbite przez Rzymian w 266 r. p.n.e. Później miasto zostało opuszczone przez swoich mieszkańców, ale wskrzeszone przez Ruggiero il Normanno i w XVIII wieku wznowiło swoją starożytną i chwalebną nazwę Manduria.Kilku uczonych interesowało się etymologią nazwy Mandurii, miasta pochodzenia mesapickiego, na którego terytorium nie brakuje dowodów wcześniejszego osadnictwa sięgającego okresu neolitu. Uczony Giuseppe Pacelli, w swojej rozprawie "Dell'antica Città di Manduria" (O starożytnym mieście Manduria) , podaje kilka etymologii, z których wszystkie można wyprowadzić ze znaczenia "farma", "miejsce do hodowli koni". Według F. Ribezzo, Mandurium lub Mandorium wzięło swoją nazwę od jednego lub zbioru takich gospodarstw. Od tej etymologii nie odbiega również mandurski uczony G. Stano, który upatruje pochodzenia nazwy w grecko-włoskim słowie "mandra", oznaczającym odpowiednio stajnię, stado lub trzodę koni.Godne uwagi pozostałości prac fortyfikacyjnych pozostają po starożytnym mieście. Ostatnie wykopaliska odkryły nowe elementy, wyjaśniając również problem ich chronologii.Można łatwo wyróżnić trzy kręgi murów, należące do trzech różnych faz. Najbardziej wewnętrzny (o długości ok. 2 km) tworzą duże nieregularne bloki umieszczone przy każdej głowicy, a poprzedza go fosa. W późniejszym okresie drugi mur, złożony ze znacznie bardziej regularnych bloków umieszczonych na przemian na głowicy i na przecięciu, doszedł do wzmocnienia pierwszego, którego część zajmuje fosa. Prawdopodobnie ten drugi krąg odnosi się do wojny z Tarentum i Archidamusem. Wreszcie ostatni krąg, najbardziej okazały (5 m grubości, 6 lub 7 m wysokości) ma ponad 3 km długości. Również on poprzedzony jest fosą. Ta ostatnia faza fortyfikacji wydaje się być przypisana do okresu wojny hannibalskiej. Mur jest w rzeczywistości ustawiony nad szeregiem grobowców, których wyposażenie (składające się m.in. z ceramiki z Gnathia baccellata) datowane jest na III wiek przed naszą erą.Poza murami, po obu stronach dróg wyprowadzających z bram (tylko na wschodnim obszarze jest ich 5), pojawiły się liczne grupy wykutych w skale grobowców. Niestety, większość z nich została już splądrowana; udało się jednak odzyskać nieliczne wyroby grobowe, składające się głównie z naczyń datowanych na IV-VII w. p.n.e. C.Warto też wspomnieć o tzw. "źródle Plinian", być może identyfikowalnym z tym, o którym wspomina Pliniusz (Nat. hist., lI, 226), znajdującym się w rozległej pieczarze, z pewnością naturalnej, ale powiększonej ręką człowieka.