Top of the World
Site tam olarak kuzeyde Anticaglia yolu, batıda San Paolo yolu ve doğuda vico Giganti arasındaki bölgede yer almaktadır. Onu dikey olarak bölen vico Cinquesanti'nin altındaki kısımda ısrar etmektedir.Tiyatronun bir kısmı Napoli'deki yeraltı güzergahının son aşamasını oluştururken, diğer parçalar decumani boyunca serbestçe görülebilmektedir.Tarihi Roma dönemine, M.Ö. 1. yüzyıla kadar uzanan tiyatro, M.Ö. 4. yüzyıldan kalma ve muhtemelen tiyatro gösterileri için tasarlanmış bir Yunan binasının yerine inşa edilmiştir. Yanında yer alan, özel müzik etkinlikleri için tasarlanmış ve şimdi neredeyse yok olmuş olan Odeion'un aksine, tiyatro ortaya çıkarılmıştır.Helen kültürünün koruyucusu Octavian Augustus'a göre tiyatro Neapolis'in en görkemli yerlerinden biriydi: Suetonius'un bildirdiğine göre, İmparator Claudius sevgili kardeşi Germanicus'un onuruna burada oyunlar oynatmış ve onlara zafer kazandırmıştı.Neron'un şarkı söylemesi efsanevidir: kaynaklar Tacitus ve Annales'ten, ama özellikle de Suetonius'un De vita Caesarum'undan gelmektedir: Suetonius, Neron'un Napoli'de ilk kez bir kasidesiyle sahneye çıktığını ve imparatorun tanrıların övgüsü olarak değerlendirdiği şiddetli bir depremin patlak vermesine rağmen şarkı söylemeye devam ettiğini ve halkı kalmaya zorladığını anlatır.Gösterileri çok sayıda ve çok uzundu ve her seferinde onu alkışlayan tiyatroyu dolduruyordu, gerçek doğallığı en azından sorgulanmıştır: Suetonius'un kendisi yaban arılarından, embrici ve testi'den, yani imparatorun beş bin kişilik genç plebler arasında elde ettiği çeşitli alkış biçimlerinden bahseder. Şehirde çok sayıda olan ve eleştirel cömertlikleri nedeniyle Neron tarafından büyütülen İskenderiyeliler tarafından kendisine büyük övgüler yağdırıldı.Filozof Seneca da tiyatrodan bahseder: Epistulae morales ad Lucilium adlı eserinin 76. mektubunda filozof Metronatte'nin okuluna gitmek için Seneca tarafından insanlarla dolu olarak tanımlanan tiyatro alanından geçmek gerektiğini söyler.Giriş basının altındaki Median CaveaTiyatro Flavian döneminde (1. yüzyıl) ve 2. yüzyılda yenilenmiştir. Kalıntıların çoğu bu döneme ve sonraki yenilemelere aittir.Publius Papinius Statius, Flavian döneminde karısına yazdığı bir mektupta Silvae adlı eserinde tapınaklardan ve geniş revaklı bir meydandan (belki de Forum alanı) övgüyle bahseder ve şehirdeki iki büyük tiyatrodan, Forum'un üst kısmında, Dioscuri tapınağının kutsal alanının arkasında bulunan açık hava ve kapalı tiyatrodan söz eder.Roma İmparatorluğu'nun çöküşü genel olarak tiyatro gösterilerinin de çöküşüne neden olmuş ve yapı, 5. ve 6. yüzyıllar arasında yaşanan bir sel felaketi nedeniyle terk edilmiştir. Ortaçağ dönemi, küçük bir nekropol (7. yüzyıla tarihlenebilir) veya - tahmin edilebileceği üzere - bir çöplük olarak kullanılan yapının unutulmasını arttırmış ve son olarak, 15. ve 17. yüzyıllar arasında, cavea üzerinde ortaya çıkan çeşitli binaların inşasının yanı sıra 1569 ve 1574 yılları arasında Padri Teatini tarafından açılan Cinquesanti sokağı tarafından boğulmuştur.İç mekanlar yakın zamana kadar ahır, kiler, depo ve atölye olarak kullanılmıştır. İlk keşifler 1859 yılında bir kanalizasyon kazısı için yapılmış, ilk arkeolojik kazı 19. yüzyılın sonunda tiyatronun üzerinde bulunduğu binanın bahçesinde gerçekleşmiş, ilk kurtarma planı ise 1939 yılında Ventennio sırasında yapılmıştır (tiyatro üzerindeki tüm binaların yıkılmasını öngördüğü için önemlidir), Ancak 1997 yılına kadar tiyatro kısmen ortaya çıkarılamamış, Belediye Meclisi 2003 ve 2007 yılları arasında büyük bir restorasyon çalışması yaptırarak orta caveanın batı kısmının iç bahçeden çıkmasını sağlamıştır.Yunan tiyatrosunun tipik yarım daire şeklini sergileyen tiyatronun bazı önemli kalıntıları artık ziyaret edilebilirken, yıllarca unutulduktan sonra ortaya çıkarılan caveanın bir kısmı da istisnai olarak ziyaret edilebilmektedir.Tiyatronun ikisi oyuncular için yan (batı-doğu) ve biri seyirciler için kuzey olmak üzere üç girişi vardı. Roma döneminde, sismik dalganın çapraz olarak iletildiği anlaşıldıktan sonra, tiyatro, reticulatum'un dalgayı dağıtmaya, latericium'un ise dalgayı engellemeye hizmet ettiği opus mixtum tekniğine göre düzenlenmiştir.Tiyatronun normalde ziyaret edilebilen kısmına erişim, tiyatronun doğu tarafına açılan vico Cinquesanti'nin alt katındaki bir tuzak kapısı aracılığıyla mümkündür: terraneo'nun sahibi, kiler olarak kullandığı yeraltı odalarına yatağın altında bulunan bir tuzak kapısı aracılığıyla erişim sağlamıştır. Ayrıca raylar boyunca uzanan yatağın duvardaki bir nişin içinde kaybolmasını sağlayan bir mekanizma da tasarlamıştı. Opus latericium'daki duvar parçalarının keşfi daha sonra bodrumun kamulaştırılmasına ve yeni kullanımına yol açtı.Vico Cinquesanti'nin bir kısmı proskenion veya proscaenium ve paredon'a karşılık gelmektedir. Bu alandan vico Cinquesanti'nin bir yan sokağı olan Vicoletto Giganti'de ayrıldıktan sonra, summa cavea'nın intradosuna, yani oturma katmanlarının üst halkasına erişilebilen Anticaglia üzerinden tekrar girilir.Yaklaşık 5000 ila 6000 oturma yeri olan cavea'nın bazı bölümlerinde terasların mermer kaplaması ve bazı vomitoria'lar (teraslara girişler) hâlâ görülebilmektedir. Küçük bir bölüm dışında ortaya çıkarılan kısmın sadece orta cavea'yı, yani orta oturma yerlerini ilgilendirdiğini belirtmek önemlidir. Alt oturma yerleri olan imma cavea'nın sadece bir bölümü görülebilmektedir ve tiyatroya erişim için halen kullanılan vomitoria'lardan birini içermektedir. Summa cavea, yani en üstteki koltuklar, ilk sarayların inşasından bu yana ortadan kaldırıldığı için geri dönüşü olmayan bir şekilde kaybolmuştur. Summa cavea'nın, yani alt oturma yerlerinin sadece bir kısmı korunmuştur.Cavea'nın girişi Via San Paolo'dandır ve 15. yüzyıldan kalma bir sarayın avlusunda yer alan eski bir atölyeye girilerek ulaşılır.Via Anticaglia'da, Roma döneminde tiyatronun dış cephesini güçlendiren alt yapılar olan ve şimdi mevcut binalara dahil edilmiş gibi görünen iki büyük kemer, tiyatronun dışarıdaki varlığına hala tanıklık etmektedir.
