Santa Maria sopra Minerva

Na terenie, gdzie obecnie stoi bazylika Santa Maria sopra Minerva i przylegający do niej klasztor, stały trzy świątynie starożytnego Rzymu: Minervium, pochodzące od Domicjana, wzniesione na cześć Minerwy Chalkidiki, Isèum poświęcone Izydzie i Serapèum poświęcone Serapis.Dokładnie na ruinach starożytnego Fanum Minervae (poświęconego przez Gnejusza Pompejusza Minerwie Chalcidica, której posąg znajduje się obecnie w Watykanie), w VIII wieku zbudowano małe oratorium poświęcone Dziewicy, nazwane od razu Minervum, które zostało podarowane przez papieża Zachariasza mniszkom bazyliankom, które uciekły z Konstantynopola z powodu prześladowań ikonoklastów.Jest bardzo prawdopodobne, że ta prymitywna budowla kultu znajdowała się przy lewym ramieniu transeptu tego, co pięć wieków później stanie się wielkim kościołem dominikanów.W 1280 roku, jak świadczy list z 24 czerwca papieża Mikołaja III do senatorów Giovanniego Colonny i Pandolfo Savelli, rozpoczęto budowę okazałego gotyckiego kościoła o trzech nawach, prawdopodobnie według projektu dominikanów Fra Sisto Fiorentino i Fra Ristoro da Campi (tych samych, którzy zbudowali Santa Maria Novella we Florencji). W kolejnych latach projekt wspierał również papież Bonifacy VIII, przekazując w 1295 roku dużą sumę pieniędzy, a następnie liczni wierni ze swoimi testamentowymi zapisami.W drugiej połowie XVI wieku rozpoczęła się wielka rozbudowa i przekształcanie całego kompleksu Minervitan, który stał się już wtedy siedzibą wysokich hierarchów zakonu.W XVII wieku, po przebudowie kaplic transeptowych, budowie lub rekonstrukcji kaplic bocznych oraz zredukowaniu łuków nawy do łuków okrągłych za pomocą drewnianych nadbudówek i sztukaterii, kościół nabrał przeważnie barokowego wyglądu, a wiele rodzin szlacheckich promowało renowację swoich kaplic, zlecając prace Berniniemu, Baciccii, Rainaldiemu i innym ważnym przedstawicielom rzymskiego baroku.Warto wspomnieć, że 11 lipca 1667 r. na placu przed kościołem stanął pomnik małego słonia, zaprojektowany przez Berniniego, a wykonany przez Ercole Ferrata, który natychmiast stał się charakterystycznym symbolem Piazza della Minerva i do tej pory integralną częścią ogólnego widoku z kościoła.Jak już wspomniano, w XVIII wieku, na polecenie Benedykta XIII i według planów architektów Raguzziniego i Marchionniego, ozdobiono fasadę i podkreślono barokowy charakter całej budowli.W 1808 roku, wraz z napoleońską okupacją miasta i likwidacją korporacji zakonnych, w klasztorze kwaterowało ponad dwa tysiące żołnierzy, więc gdy dominikanie wrócili do swojej siedziby w 1814 roku, musieli podjąć szereg prac mających na celu naprawienie szkód wyrządzonych przez wojska i właśnie w tym klimacie dojrzewała idea całkowitej restauracji kościoła.Począwszy od 2 stycznia 1824 r. dominikański architekt Fra' Girolamo Bianchedi doprowadził budynek do bardziej zasadniczych linii, eliminując barokowe rusztowania z bocznych łuków i przenosząc liczne grobowce, które zatłoczyły go z dużej nawy centralnej do naw bocznych; świątynia została ponownie otwarta dla kultu 3 sierpnia 1855 r., z okazji święta patriarchy św. Dominika.Pomimo burzliwych wydarzeń historycznych, których budynek nadal nosi widoczne ślady, bazylika jest jedynym przykładem średniowiecznego kościoła gotyckiego w mieście Rzym.Santa Maria sopra Minerva zawiera wiele dzieł sztuki. Piękny jest grób św. Katarzyny ze Sieny, mistrzowsko odrestaurowany w roku jubileuszowym 2000, kiedy to rzeźba została uwolniona od farb olejnych, które w XIX wieku zamieniły ją w posąg woskowy, i przywrócona do białego marmuru z XV wieku, przez najznakomitszego z dominikańskich artystów, malarza Fra' Giovanniego da Fiesole, znanego jako Beato Angelico,W kościele zachowało się również wiele dzieł sztuki: "Chrystus Zmartwychwstały" Michała Anioła, datowany na lata 1519-1520, oraz Kaplica Carafa, arcydzieło Filippino Lippiego, który użyczył najlepszych cech swojej wielkiej sztuki na freskach na ścianach i wspaniałym ołtarzu;Za zakrystią znajduje się uderzający "Pokój Świętej Katarzyny", przebudowany w 1637 roku z tymi samymi ścianami, co pokój, w którym zmarła przy Via di S. Chiara, z mocno zniszczonymi freskami ze szkoły Antoniazzo Romano. Na uwagę zasługuje Kaplica Carafy, która została zbudowana i wspaniale ozdobiona w latach 1489-1492 przez neapolitańskiego kardynała Oliviero Carafę na cześć św. Tomasza z Akwinu.Na wewnętrznych ścianach znajduje się wspaniały cykl fresków Filippino Lippi, który został niedawno odrestaurowany i jest uważany za jeden z najbogatszych zespołów obrazowych końca XV wieku w Rzymie.