Маъбади Гарни ягона бинои сутуни юнониву румӣ дар Арманистон ва собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ мебошад. Он бо тартиби ионӣ сохта шудааст, ки дар деҳаи Гарни дар маркази Арманистон ҷойгир аст. Ин сохтор ва рамзи маъруфи Арманистони пеш аз насронӣ мебошад.Мувофики тадкикоти баъзе муаррихон маъбадро шохи арман Трдат I, ки дар нимаи дуюми асри 1 хукмронй мекард, сохтааст. Бино ба хатти мех, ки аз деҳаи Гарни ёфт шудааст, маъбадро баъдтар дар нимаи аввали асри 8 шоҳ Аргишти забт карда, баъд аз он қалъаи Эребуниро сохт, ки он обод шуданро оғоз намуда, баъдтар ба пойтахти Арманистон табдил ёфт. Ереван.Маъбади Гарнӣ аз асри 3 то милод сар карда то асри IV қароргоҳи тобистонии шоҳони арман буд, зеро он ҳам ба подшоҳон ва ҳам ба мардум писанд омад, зеро дастнорас буд.Маъбад ба шарафи худои қадимаи арманиҳо Миҳр – худои Офтоб, нур ва покӣ сохта шудааст. Соли 301 Арманистон дини насрониро ба унвони дини давлатии худ пазируфт ва ҳама чизе, ки бо бутпарастӣ рабт дошт, нобуд карда шуд ва маъбади Гарни ягона маъбади бутпарастии имрӯз дар Арманистон боқӣ мондааст.Армияи Трдати III, ки ҳокими нав буд, бо мақсади таҳким ва ҳифзи дини нав тамоми маъбадҳо, ҳайкалҳо, ёдгориҳои бутпарастонро сӯзонданд. Аммо ба шарофати лутфу марҳамати хоҳари шоҳ Хусровандухт, ки аз бародараш хоҳиш кард, ки ин маъбадро вайрон накунад, аз ин рӯ танҳо тасвирҳо ва муҷассамаҳои худоёни бутпарастӣ нобуд карда шуданд.Бо вуҷуди ин, маъбади Гарни аз хатар берун набуд. Ҳаракатҳои харобиовари легионҳои румӣ ба муқобили Арманистон дар асри 1 ба маъбад зарари калон расонд ва заминларзаи соли 1679 дар наздикии деҳаи Гарни сутуну сангҳои маъбадро ба ҳар тараф, ба дарёи Азат ва дараи атрофи он пароканда кард. капали секунҷа. Маъбад дар замони шӯравӣ бо кӯшиши мардуми маҳаллӣ аз нав сохта шуда буд. Маъбад бо истифода аз сангҳои аслӣ комилан аз нав сохта шудааст. Қисмҳои гумшуда бо сангҳои холӣ иваз карда шуданд, то онҳо ба осонӣ шинохта шаванд.