Дербент - шаҳр, воқеъ дар соҳили Каспийского баҳр дар Ҷумҳурии Дагестан дар ҷануби Русия. Ӯ ҷойгир шудааст, ки дар аксари стратегӣ уязвимом ҷои Каспийских ворот, ки дар он кӯҳ Зиеди Қафқоз наздиктар аз ҳама муносиб ба баҳр, тарк танҳо тарҳи чаҳорчӯбаи танг 3-километровую полосу равнины. Дербентская қалъа буд, як қисми калон оборонительной системаи построенной барои ҳифзи халқҳои Закавказья ва Ғарбии Осие аз нашествий кочевников бо шимол. Системаи включала дар худ деворҳои, цитадель Нарын-Кала, баҳрӣ ва деворҳои горную девор Даг офтобӣ дар бораи бар.Таҳкими сохта шуда аз санг. Он иборат аз ду параллельных девор, ки образовывали монеаи аз соҳили баҳр то кӯҳ. Шаҳри Дербент буд, сохта, байни ин ду деворҳо ва тамоили қисми худ средневековой матоъ. Ин ҷои продолжало доранд бузург аҳамияти стратегӣ то асри 19.Цитадель окружена бо се тарафҳо крутыми склонами ва дорои як санг деворҳои қабати аз 2,5 то 3,2 метр, беш аз 700 м дар дарозии ва 10-15 м дар баландии. Дар цитадели ефт харобаҳои ва археологические бақияи як қатор биноҳои он, аз ҷумла Ханского қаср, бани, чанд зеризаминӣ зарфҳо барои об, калисои масеҳӣ 5-уми асри ва масҷиди 8-уми асри яке аз аввали дар бывшем иттиҳоди шӯравӣ Иттифоқи. Таҳкими дар якҷоягӣ бо средневековыми зданиями сола қисми шаҳр, то называемыми Магалимами, ташкил беназир фарҳангии манзараи. Дербент то андозае тамоили ибтидоии худ як навъ ва як таъсирбахш шаҳодати величия ва могущества шаҳри гуногуни таърихӣ давраҳои тӯли 15 аср – арабӣ, сельджукский, муғулистон, Тимуридский ва Сефевидский давраи то асри 19, ки он табдил ефтааст қисми давлатдорӣ. Масоҳат, ки муайян чӣ тавр Цитадель, Қадим шаҳр ва Крепостные иншоот Дербента мегирад 37,658 га ва окружена буферӣ мебошанд супорид масоҳаташ 451,554 гектар.
