مقبره همایون یکی از مهمترین آثار تاریخی دهلی است که در منطقه نظام الدین شرقی قرار دارد. این بنا که در قرن شانزدهم به سبک مغول ساخته شده است، یکی از اولین نمونه های معماری مغول در هند است و در سال 1993 به عنوان میراث جهانی یونسکو معرفی شد.این مقبره توسط همایون امپراتور مغول پس از مرگ همسرش بگا بیگم در سال 1556 ساخته شد. ساخت مقبره در سال 1572 به راهنمایی معمار ایرانی میرک میرزا قیاس به پایان رسید.مجموعه مقبره متشکل از یک باغ مستطیل شکل بزرگ است که توسط دیوارهای ماسهسنگ قرمز و یک دروازه اصلی احاطه شده است. در مرکز باغ، مقبره همایون قرار دارد که بر روی سکوی مرتفعی ساخته شده و با چهار کوشک گوشه ای احاطه شده است.مقبره همایون بنایی است با پلان مربع با گنبدی مرکزی به ارتفاع 42 متر که توسط هشت گنبد کوچکتر احاطه شده است. این سازه از ماسه سنگ قرمز و سفید، با جزئیات در سنگ مرمر و سنگ سخت ساخته شده است.داخل مقبره دارای یک اتاق تدفین اصلی است که مقبره همایون و همسرش در آن قرار دارد. دیوارهای اتاق تدفین با منبت های ظریف مرمر و سنگ های نیمه قیمتی تزیین شده است که منظره زیبایی از نور و سایه ایجاد می کند.این مجموعه علاوه بر مقبره همایون، بناهای تاریخی دیگری مانند مقبره عیسی خان، مسجد و حمام عمومی را نیز در خود جای داده است.مقبره همایون نمونه مهمی از معماری مغول در هند است و مکانی با اهمیت تاریخی و فرهنگی است. زیبایی و عظمت این بنا آن را به یکی از جاذبه های گردشگری دهلی تبدیل کرده است که بازدیدکنندگان و گردشگران زیادی را از سراسر جهان به خود جذب می کند.
