Στροφίλας στην Άνδρο, την αρχαιότερη πόλη της Ευρώπης

Ο στροφίλας στην Άνδρο είναι η αρχαιότερη πόλη της Ευρώπης και χρονολογείται από το 4.500 – 3.300 π.χ. Είναι ο μεγαλύτερος οικισμός της Νεότερης Νεολιθικής Εποχής που έχει βρεθεί στο Αιγαίο. Ο στροπίλας βρέθηκε σχεδόν ανέπαφος στις ανασκαφές επαναπροσδιορίζοντας τα στοιχεία της κυκλαδικής προϊστορίας.Προφανώς, η θέση της Άνδρου ήταν μια φυσική γέφυρα μεταξύ των νησιών του Αιγαίου και της ηπειρωτικής Ελλάδας. Φαίνεται ότι τα χαρακτηριστικά του νησιού όπως η βλάστηση, τα νερά και η εύφορη γη ευνόησαν τον πληθυσμό και την οικιστική ανάπτυξη του τόπου. Ο στροφίλας αποκαλύπτει μια κοινωνική δομή και οργάνωση σε νεαρή ηλικία γιατί η ύπαρξη της πόλης προϋποθέτει μια συλλογική προσπάθεια. Θέτει επίσης τις γνώσεις μας σε νέες βάσεις για τη μορφή και τη δομή των οικισμών, την τέχνη και τη μεταλλουργία της Νεολιθικής, Πρωτοκυκλαδικής και Μεσοκυκλαδικής εποχής. Ο στροφίλας είναι ο μεγαλύτερος και καλύτερα διατηρημένος, οργανωμένος και εξαιρετικά πυκνοκατοικημένος οικισμός της Νεολιθικής Εποχής των νησιών του Αιγαίου. Παρουσιάζει πρώιμες αστικές δομές και η οχύρωσή του είναι το παλαιότερο τεκμηριωμένο παράδειγμα αμυντικής αρχιτεκτονικής με πύλες και προμαχώνες. Τα ερείπια του αποκαλύπτουν ένα μοναδικό σε μέγεθος οικισμό που εκτείνεται πάνω από 30 στρέμματα.