De bekendste legende over de stichting van Alexandrië vertelt dat het de beroemde Macedonische veroveraar Alexander de Grote was die de stad in 331 voor Christus stichtte. Volgens de legende bezocht de koning het orakel van Amun in Siwa, waar hem werd voorspeld dat hij een god zou worden. Alexander was zo onder de indruk van deze voorspelling dat hij besloot een stad te stichten die een centrum van cultuur en kennis zou worden, gewijd aan de verering van zichzelf als godheid. Men zegt dat hij de plaats van de stad koos nabij het punt waar de Nijl zich splitst in twee takken, de Rosetta en de Canopus.Volgens de legende werd de stad gesticht op basis van een rasterontwerp, met een groot centraal plein en straten die elkaar kruisen om een regelmatig raster te vormen. De stad was bedoeld als centrum van de Griekse cultuur in Egypte, met een groot museum en bibliotheek waarin alle werken uit de oudheid zouden zijn verzameld.Hoewel er geen historisch bewijs is dat deze legende ondersteunt, was de stichting van Alexandrië door Alexander de Grote een belangrijke gebeurtenis in de geschiedenis van Egypte en de oude wereld.