Top of the World
e prachtige Sint-Stefanuskerk, gebouwd in de 14e eeuw, is een belangrijk symbool van de overgang van de Griekse naar de Latijnse cultuur.Volgens de geleerde Charles Diehl werd ze rond 1347 gebouwd en was ze waarschijnlijk gewijd aan de heilige Sophia, zoals blijkt uit de oudste fresco's in de apsis, en het was Maria van Enghien die opdracht gaf voor verschillende fresco's in het kerkje die de oosterse Byzantijnse charme belichamen.De stenen gevel van Lecce vertoont de romaanse kenmerken van het portaal met het roosvenster in zuivere Apulische traditie, een kleine oculus in de vorm van een wiel met acht spaken, een echte en metaforische lichtbron met de goddelijke en zonnecirkel en de esoterische acht van wedergeboorte en volmaaktheid. De blinde bogen langs de gevel doen denken aan de westerse wereld, Byzantijns en Romaans, en hebben verschillende vormen, ogivaal, klaverblad en afgerond. Lineaire lijsten lopen langs de plint en volgen de helling van de torenspits, onderbroken door de klokkentoren, geribbeld met gotische elementen, die bijdraagt aan de dynamiek van het gebouw: het resultaat is een eenvoudige gevel die gotische en archaïsch-romaanse elementen combineert. De tekenen van de tijd die de steen van Lecce hebben uitgehold, onthullen wat oorspronkelijk bedoeld was om het portaal te verrijken, bestaande uit een prothyrum met lijsten en een architraaf doorboord met bloem-geometrische motieven, ornamenten die verloren zijn gegaan, net als waarschijnlijk het schilderij met de titel van de kerk, Sint Stefanus, dat zich in de lunet moet hebben bevonden. De kerk doet qua type denken aan die van Santi Niccolò en Cataldo in Lecce, Santa Caterina in Galatina, Santa Maria dell'Alto in Campi Salentina, Santa Maria d'Aurio op het platteland van Surbo en de abdij van Santa Maria a Cerrate.Het interieur, met een enkele apsidale plattegrond bedekt met houten spanten, is een echte schatkist met muren die volledig zijn beschilderd met picturale cycli uit de 14e en 15e eeuw. De oudste fresco's in de kerk zijn die in de apsis, waar de icoon van de Wijsheid en de vier evangelisten zijn afgebeeld.Op het bovenste deel van de apsis is de neerdaling van de Heilige Geest afgebeeld op de apostelen die biddend rond de Maagd zitten voor de gekanteelde muren van Jeruzalem. Tussen de handen van de heiligen en in het bovenste gedeelte van het fresco zijn cartouches in het Grieks geschreven. Bijzonder opvallend zijn de scènes op de zuidmuur die de wonderen en het martelaarschap van Stefanus uitbeelden in middeleeuwse stijl en in 15e-eeuwse kleding; op de noordmuur het leven van Jezus Christus. Op het onderste gedeelte is een gevolg van heiligen en heilige mannen en vrouwen staand en levensgroot afgebeeld. Op de tegengevel staat een prachtige voorstelling van het Laatste Oordeel, gemaakt volgens het traditionele iconografische schema van de Byzantijnse kunst. In het midden, hoog in het roosvenster, is Jezus afgebeeld met de Maagd Maria en Johannes de Doper aan zijn voeten, aan weerszijden de twaalf apostelen die de evangeliën vasthouden. Rechts en links blazen twee engelen op een trompet, en in het midden scheidt de aartsengel Sint-Michaël, gekleed in een Angevijns ridderharnas, de twee scènes. Rechts is het Paradijs met Sint-Pieter die de sleutels vasthoudt en de goede dief bij de hand houdt, en links is de Hel met in het midden de Duivel, uitgevoerd in zwart stucwerk en met reliëf, rijdend op een tweekoppig hellemonster terwijl hij de zielen van de verdoemden verslindt. Scènes die zich vastzetten in de geest van de bezoeker die betoverd blijft door deze schatkist en door de oriëntaalse sfeer, typisch voor Byzantijnse kerken, die licht zweeft met de lichtstraal die door het roosvenster naar binnen valt.
