O mosaico do piso da Catedral ten unhas dimensións considerables, que se estende por toda a lonxitude da nave principal, e está formado por aproximadamente 600.000 teselas policromadas de composición calcárea local. Representa a Árbore da Vida e foi encargada polo bispo Gionata en 1163 e creada polo monxe Pantaleone da abadía de S. Nicola di Casale en Otranto, que rematou a obra mestra en 1165.Unha primeira peculiaridade do mosaico é precisamente o feito de levar gravado o nome do seu autor, en correspondencia coa entrada principal, cando menos pouco habitual para a época e probablemente polo privilexio de querer dar crédito ao artista como grazas polo espléndido resultado do traballo.Como se mencionou, o significado que a maioría dos expertos lle dan á representación é o da Árbore da Vida, pero existen teorías controvertidas e nunca se chegou a unha conclusión capaz de satisfacer todas as escolas de pensamento, facendo que siga sendo sempre un veo de misterio arredor do traballo.O que está claro, porén, é que arredor da árbore, que se estende desde a entrada ao presbiterio, desenvólvense multitude de escenas contidas no Antigo Testamento, símbolo da tortuosa viaxe que fai o home para asentarse entre os pecados e acadar a salvación eterna: a historia de Adán e Eva, as de Caín, Abel, a concepción do Inferno e do Paraíso. Porén, tamén hai referencias mitolóxicas e históricas como as do rei Artur e Alexandre Magno. Tamén resulta moi suxestiva a representación dos doce meses do ano aos que se dedica unha parte circular, así como a representación dos relativos labores estacionais.A riqueza e variedade dos elementos e símbolos presentes é unha mostra máis de canto Otranto representou sempre un punto de encontro entre culturas, entre pobos, entre distintas correntes artísticas e culturais. A posición xeográfica da que goza a cidade facilitou o encontro e o intercambio entre Occidente e Oriente, expoñendo moitas veces o lugar a ataques e invasións que máis que favoreceron, impuxeron a súa propia cultura. Despois de milenios de historia, o que queda é unha serie de tesouros, pegadas, sinais do paso de diferentes pobos, que enriqueceron os tesouros de Otranto tamén e sobre todo dende o punto de vista artístico.
