Top of the World
Etruska nekropolia Monterozzi znajduje się na wzniesieniu na wschód od Tarquinii (VT) i posiada około 6 000 pochówków, z których najstarsze pochodzą z VII wieku p.n.e. Około 200 grobowców zawiera serię fresków, które stanowią największe obrazowe jądro sztuki etruskiej, jakie do nas dotarło, a zarazem najobszerniejszy dokument całego malarstwa antycznego sprzed rzymskiej epoki cesarskiej. Komory grobowe, wzorowane na wnętrzach domów mieszkalnych, mają ściany ozdobione freskiem na lekkiej warstwie tynku, ze scenami o charakterze magiczno-religijnym, przedstawiającymi uczty pogrzebowe, tancerzy, grających w aulós, kuglarzy i pejzaże, w których odciśnięty jest ożywiony i harmonijny ruch, ukazany w żywych kolorach. Po V wieku p.n.e. postacie demonów i bogów flankują epizody pożegnalne, w akcentowaniu tego, co potworne i żałosne. Nekropolia w Tarquinii.
Do najciekawszych grobowców należą groby znane jako Grób Wojownika, Grób Myśliwego i Rybaka, Grób Lwicy, Augura, Żonglera, Lamparta, Festony, Barona, Ogra i Tarczy. Część malowideł, które zostały oderwane od niektórych grobowców w celu ich zachowania (Grobowiec Bigasa, Triclinium, Łoże pogrzebowe i Statek), jest przechowywana w Narodowym Muzeum Etruskim w Tarquinii; inne można oglądać bezpośrednio na ścianie, na której zostały wykonane.
Również z nekropolii pochodzą godne uwagi rzeźby kamienne w płaskorzeźbie na płytach lub w postaci zmarłego leżącego na sarkofagu; na uwagę zasługuje m.in. wapienny sarkofag z grobowca Partunu, dzieło o doskonałym wykonaniu datowane na okres hellenistyczny. Wiele artefaktów znalezionych w nekropolii jest zgromadzonych w Narodowym Muzeum Etruskim w Tarquinii oraz w wielu innych muzeach na całym świecie. Malowidła i dekoracje ścienne Grobowca Barona, odkryte w 1827 roku, zostały w późniejszych latach odtworzone na ścianach tzw. Gabinetu Etruskiego, zachowanego wewnątrz Zamku Królewskiego w Racconigi. Od lipca 2004 roku nekropolia Monterozzi, wraz z nekropolią w Cerveteri, znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
