Historia opowiada o długiej i pełnej problemów podróży pomidora, który zza oceanu, z gór Gua-temala wylądował, wraz z innymi bulwami i przyprawami, w Padanii po podróży w ładowniach galeonów Hermana Cortésa, zdobywcy imperium Azteków. Pomidor został przyjęty z wielką nieufnością przez władców, naukowców i kościelnych, którzy nie wiedząc o jego silnej zawartości witamin, naznaczyli go jako zły owoc. Początek jego fortuny datuje się na XVII wiek, dzięki rodzinie Este, książętom Parmy, którzy zlecili bezpłatne rozdawanie nasion rolnikom. Ci ostatni, przed przesadzeniem ich na otwarte pola, ogrzewali je w starych wiadrach wśród siana w upale stajni. I kiedy Europą wstrząsnęła rewolucja francuska, czerwona jagoda kwitła już wśród zielonych ogródków warzywnych parmeńskich wzgórz. W książce "The Tomato: An Ancient Wisdom" ("Pomidor: starożytna mądrość") stwierdza się jednak, że dopiero w 1902 r. w Fiano, miejscowości położonej między Nocera, San Marzano i Sarno, "Pomme d'amour" stała się San Marzano. Rozkosz dla smakoszy, pro-fume na niedziele dla bogatych i biednych. Dowodzone uczty naznaczone czerwienią sosu, który jak odurzająca lawa pokrywał biel makaronu z młynków Gragnano i Torre Annunziata. Była pielęgnowana, rozpieszczana jak dziecko przez rodziny rolnicze, które hodowały ją w charakterystycznych rzędach, zawieszonych na palach i podtrzymywanych przez laski lub żelazne druty, wśród bogatej roślinności, która chroniła czerwone owoce przed promieniami słońca. Kluczowe znaczenie dla niezwykłej bioróżnorodności pomidora S. Marzano miała gorąca gleba Wezuwiusza. W zasadzie Król Pomidor mógł się pochwalić taką nazwą dopiero wtedy, gdy stał się S. Marzano. Narodził się on z godnej podziwu krzyżówki trzech odmian, które na początku XX wieku były rozpowszechnione w Sarno i na obszarze Agro: Fiascona, Fiaschella i Re Umberto. Po czterdziestu latach, tego lata, mieliśmy jedną z największych satysfakcji na polu. Rolnicy Sabato Sirica i Eugenio Napoletano, z San Valentino Torio, zaledwie rzut kamieniem od Fiano, pokazali nam wśród zielonych rzędów obfitujących w czerwone złoto, San Marzano znalezione obok wody ze źródła Santa Marina. Woda ta, pochodząca z basenu Lavorate, czysta i zimna jak niegdyś, nawadniała sadzonki pomidorów, zasadzone na tej samej ziemi, na której San Marzano narodziło się sto lat wcześniej. Po uznaniu w 1996 r. przez Unię Europejską Chronionej Nazwy Pochodzenia (ChNP) powstało Konsorcjum S. Marzano (czerwiec 1999 r.).
