De naam is afgeleid van het laat-Griekse ???????, wat "koepel" betekent en duidt op oude kegelvormige constructies van droge steen van prehistorische oorsprong. De voor deze constructies gebruikte steen werd gewonnen uit de kalkrotsen van het Murge-plateau.Alberobello, trulliDe Trulli, voornamelijk te vinden in de Valle d'Itria tussen de provincies Brindisi, Bari en Taranto, worden nog steeds gebruikt als woningen en zijn een ingenieus en duurzaam voorbeeld van spontane architectuur.Alberobello, een stad in het achterland van Bari, is ongetwijfeld de hoofdstad van de Trulli: het historische centrum bestaat volledig uit deze bijzondere piramidevormige gebouwen die het uniek maken in de wereld.Volgens sommige studies dateren de trulli van Alberobello uit het midden van de 14e eeuw; in die tijd was het namelijk gebruikelijk om vervallen gebouwen af te breken en weer op te bouwen in plaats van ze te repareren.De droge constructie, zonder mortel, schijnt in de 15e eeuw aan de boeren te zijn opgelegd door de graven van Conversano, om te ontsnappen aan een edict van het Koninkrijk Napels dat aan elke nieuwe stedelijke nederzetting een belasting oplegde. Deze gebouwen waren dus precaire constructies, gemakkelijk af te breken en niet belastbaar.In werkelijkheid zijn de trulli allesbehalve precair: de interne structuur, hoewel zonder dragende en verbindende elementen, bezit in feite een buitengewoon statisch vermogen.Het plan van de trullo is ruwweg cirkelvormig; het zware kalkmetselwerk is geënt op de natuurlijke rotsbasis.Over het algemeen zijn trulli modulaire eenheden: de binnenkamers zijn verdeeld rond de centrale ruimte. De dikte van de muren en het gebrek aan ramen zorgen voor een optimaal thermisch evenwicht: warm in de winter en koel in de zomer.Het dak bestaat uit een pseudo-koepel van horizontale kalksteenplaten die in concentrisch steeds kleinere series zijn geplaatst - de zogenaamde "chianche" (binnen) en de dunnere "chiancarelle" (buiten).Zeer belangrijk is de sluitsteen, vaak versierd met esoterische, spirituele of profetische motieven. Ingenieus is de aanwezigheid van een kroonlijst die uit het dak steekt en gebruikt wordt om regenwater op te vangen in speciale reservoirs.Trulli zijn een uniek voorbeeld van een oude constructie die bewaard is gebleven en nog steeds wordt gebruikt.