Hayez' kus

Het werk, geschilderd in 1859, behoort tot de volwassenheid van Francesco Hayez, en is een van de bekendste schilderijen van de 19e eeuwse Italiaanse schilderkunst. Het thema herhaalt dat van de versie uit 1823, De laatste kus van Romeo aan Julia, bewaard in Tramezzo, en een andere versie die meer lijkt op deze, gevonden in 1998, geschilderd tussen 1859-67 en gezonden naar de Wereldtentoonstelling van 1867 in Parijs. Bij de dood van de opdrachtgever, Alfonso Maria Visconti di Saliceto, werd het schilderij geschonken aan de Brera Academie in Milaan, waar het nog steeds tentoongesteld wordt. Het beeldt niet alleen een passionele kus tussen twee geliefden uit: de ware betekenis is die van het bondgenootschap tussen Italië en Frankrijk, weergegeven door de kleuren van de gewaden en de hoed, namelijk rood, groen, wit en blauw.De politieke interpretatie wordt gesuggereerd door bepaalde details: de jongen bedekt door de mantel, met zijn pet over zijn ogen getrokken, zijn gezicht in de schaduw en een dolk in zijn riem, suggereert het idee van een samenzweerder of revolutionair. De voet op de trede, alsof hij wil vluchten, en de schaduw van de mysterieuze man die uit het beeld is geknipt (alsof er iemand op hem wacht: een medeplichtige?) suggereren een misdaad of een gewelddadige actie, of een ontsnapping, kortom het detail van een verhaal dat een onderwerp voor het theater lijkt (of, als het hedendaags zou zijn, voor een historische film). In tegenstelling tot de dynamiek van de mannelijke figuur is het meisje volledig verlaten, haar lichaam achterovergebogen en haar hand meer om vast te klampen dan om te omhelzen.Het contrast tussen het rood en het blauw, van de lichtgevende reflecties van de zijde van de jurk van het meisje en de ondoorzichtigheid en consistentie van de mantel van de jongen, is zeer geraffineerd en indrukwekkend.De politieke betekenis van het schilderij moet ook in verband worden gebracht met de tentoonstelling van dit schilderij in de Brera op 9 september 1859, enkele maanden na de aankomst van Victor Emmanuel en Napoleon III in de stad Milaan.De vergelijking tussen de Brera-versie en de Parijse versie, die pas onlangs is ontdekt, brengt de politieke boodschap van het Risorgimento nog duidelijker naar voren. In de Parijse versie verschijnen namelijk een witte sluier die op de trap is achtergelaten en de revers van de groene jongensmantel. De Italiaanse driekleur, afgezet tegen het blauw van de jurk van het meisje, verwijst naar de alliantie tussen Italië en Frankrijk, die de vorming van de nieuwe Italiaanse staat mogelijk had gemaakt.