Top of the World
In 1960 werd dit dorpje in de heuvels van Umbrië geobserveerd door de Amerikaanse antropologe Sydel Silverman, die in haar boek "Three Bells of Civilisation - The Life of an Italian Hill Country" (uitgegeven door Columbia University Press U.S.A.) Monte Castello aanwees als "het verloren paradijs" of, beter gezegd, een oase waar men werkelijk kan leven volgens de ritmes van de natuur. De gunstige combinatie van natuurlijke componenten zoals lucht, tramontana stromen en licht, gecombineerd met de elegante en goed bewaarde middeleeuwse structuur, hebben altijd de reputatie van Monte Castello als ideale nederzetting bevorderd. Al in 1568 beweerde Cipriano Piccolpasso, opzichter van de vesting van Perugia, in opdracht van Paus Pius IV om de belangrijkste "steden en kastelen" van het land van Perugia in kaart te brengen, in een manuscript dat men in Monte Castello "het ideale leven" leidde, het beste dat er was omdat de lucht er gezond was en dat men hier "honderd jaar en meer" leefde en "de hommini van 80 jaar oud nauwelijks 35 lijken te zijn". De naam van de stad Monte Castello di Vibio is afgeleid van de "gens Vibia", een adellijke Romeinse familie; de stad bestond echter al voor de komst van de Romeinen. Vandaag de dag is de stedelijke structuur die van een typisch middeleeuws kasteel, gebouwd op een verhoogde positie met uitzicht op de rivier. Deze positie gaf de nabijgelegen machtige stad Todi een sterk motief voor haar ambities. Todi controleerde het dorp namelijk lange tijd, dat na herhaalde opstanden gedwongen werd zijn muren te laten afbreken. In 1303 werd het fort herbouwd door de stad Todi zelf, die het opnam in haar verdedigingssysteem. Het trotse karakter van de Montecastellesi bleef echter overheersen tot 1596, toen Todi zijn macht definitief kon consolideren. Tijdens het Napoleontische tijdperk beleefde Montecastello di Vibio nieuwe pracht en praal: het stelde zich open voor nieuwe ideeën met initiatieven van groot belang. Een daarvan was de bouw van het Teatro della Concordia, een prachtig theater dat wordt beschouwd als het kleinste theater ter wereld. Vermeldenswaard onder de artistieke schoonheden zijn de kapel van de Madonna delle Carceri, die sinds 1505 bestaat; San Lorenzo in Vibiata met de overblijfselen van de oude romaanse abdij; de gehuchten Madonna delle Carceri en Doglio, een van de Todi-kastelen die de grens vormden tussen de Welfen van Orvieto en de Ghibellijnen van Todi.
