Sępnica Brahmea - wyjątkowy motyl

Sęp Brahmea, odkryty przez hrabiego Federico Hartiga (entomologa z Południowego Tyrolu i założyciela Narodowego Instytutu Entomologii), jest w rzeczywistości reliktem z ostatniej epoki lodowcowej: jedyny europejski przedstawiciel rodziny Brahmaeidae, występuje wyłącznie na zboczach góry Vulture, wulkanu (wygasłego od około 300 000 lat), który jest jednym z najstarszych w południowych Apeninach, położonym w północnej Basilicacie, na obszarze o szczególnych cechach przyrodniczych i mikroklimatycznych. W centralnym podwójnym kraterze tego wulkanu powstały charakterystyczne jeziora Monticchio, otoczone gęstą roślinnością, których wody mają najwyższą temperaturę wśród włoskich jezior.Jeziora Monticchio, w centralnym podwójnym kraterze Sępa.Photo credit: Basilicata Turistica / Foter.com / CC BY-NC-NDTo właśnie w lasach w pobliżu tych jezior Hartig udał się w kwietniu 1963 roku na wyprawę entomologiczną. Jego poprzednie wyprawy we Włoszech i za granicą ujawniły wiele nowych gatunków Microlepidoptera, które były głównym przedmiotem jego badań entomologicznych. Proszę sobie wyobrazić jego zdziwienie, gdy wieczorem 21 kwietnia zobaczył, że u jego stóp niemalże wylądowała dość duża ćma, która - jak się natychmiast zorientował - nie przypominała żadnego znanego do tej pory europejskiego lepidoptera. Inne osobniki hrabia znalazł na sąsiednim obszarze, w miejscowości Grotticelle (pomiędzy jeziorami Monticchio i starożytną fiumara di Atella), na terenie obfitującym w okazy jesionu południowego (Fraxynus oxicarpa), który okazał się później główną rośliną żywicielską gąsienic Acanthobrahmaea europaea.Dwie gąsienice Acanthobrahmaea europaea w stadium 4. Charakterystyczne wydłużone wyrostki, które można zaobserwować także u innych Brahmaeidae, zanikają w kolejnym stadium. W naturze główną rośliną żywicielską jest jesion wyniosły (Fraxinus oxycarpa), ale do roślin żywicielskich zalicza się również privet i fillirea.Dwie gąsienice Acanthobrahmaea europaea w 4 stadium rozwoju. W naturze główną rośliną żywicielską jest jesion wyniosły (Fraxinus oxycarpa), ale roślinami żywicielskimi są również liliput i fillirea.Czas lotu tej ćmy, która jest aktywna tylko przez kilka godzin wieczorem, ograniczony do krótkiego okresu w roku między marcem a kwietniem, równie ograniczony obszar występowania oraz ubarwienie osobników dorosłych, które pozwala im na łatwy kamuflaż podczas odpoczynku na pniach drzew w ciągu dnia, być może tłumaczą, dlaczego nikt do tej pory nie zauważył i nie podał tego gatunku, który jest również znacznych rozmiarów jak na europejskiego Lepidoptera (rozpiętość skrzydeł 65-80 mm). O tym, że jest to relikt z epoki miocenu (między 24 a 5 mln lat temu), świadczyłyby promieniste żyłki na jego skrzydłach, zgrupowane w sekwencji, która jest wspólna tylko dla gatunków obecnie wymarłych; do tego stopnia, że wysunięto hipotezę, iż może to być najstarszy wymarły Brahmaeidae. Ze względu na te cechy, które wyraźnie odróżniają go od innych znanych Brahmaeidae, rodzaj Acanthobrahmaea został ustanowiony dla tego gatunku, początkowo klasyfikowanego jako Brahmaea europaea, w 1967 roku.